- PM2.5
- 4 μg/m³
- PM10
- 5 μg/m³
- Nem
- 66%
Sir Sniffs-a-Lot, Okanagan tepelerini yangına karşı gözlüyor.




Okanagan’daki 75 yıllık orman yangınlarının haritasını çıkardık2 ve insanların yangın başlattığı yerlerin çevresine 1,552 sensörlük bir ağ tasarladık. Modelimizde bu ağ, test ettiğimiz 11 yangının 8’ini yakalayacaktı3.
Yerleşim bir model: kurup test ettikçe konumlar değişebilir. Sensör ağı: BC Wildfire Service yangın kayıtları, 1950–2025.
Kelowna’nın ilk duvarındaki sensörlerden gerçek ölçümler, 10 dakikada bir gelir. Burada hiçbir şey demo değil.
Sir Sniffs-a-Lot, Okanagan tepelerini yangına karşı gözlüyor.




The Box, Kelowna’nın kenarındaki bir yolu yangına karşı gözlüyor.


#1 ve #2 dışarıda nöbet tutarken bu sensör Kaan ve Alp’in bodrumunda kendisini işe koşacak birini bekliyor. Ölçtüğü 23°C de bu yüzden; bodrum sıcak.
PM2.5, akciğerlerin derinine inen ince duman ve tozdur. Yakındaki bir yangının dumanı onu dakikalar içinde yükseltir, çoğu zaman daha kimse ihbar etmeden. Tüm sensörler özel mülkte, sahibinin izniyle duruyor.
Dumanın ilk izinden, harekete geçebilecek insanlara kadar üç adım.
Şehrin kenarındaki alarmlar, duman için havayı durmadan okur.
Biri duman algıladığında, ölçümü kovana, yani bütün alarmları aynı anda izleyen platformumuza gönderir.
Kovan, nöbetteki insanları uyarır: komşuları, gönüllüleri ve biz büyüdükçe yerel itfaiyeyi. Onlar durumu kontrol eder, ihbar eder ve yangın henüz küçükken harekete geçer.
Wildfire Alarm, 2023 yangın sezonunun ardından Kelowna’da (BC, Kanada), lise öğrencisi Kaan Oytac şu soruyu sorduğunda başladı: Her evde bir duman alarmı var; peki bir şehrin duman alarmı nerede? İlk test, bir garaj yolundaki portatif pizza fırınıyla yapıldı. Duman ölçümleri fırladı. İşe yaradı. Bugün projeyi kurucu ortaklar Kaan Oytac ve Alp Topcu yönetiyor.
Önce Kelowna. Her ölçüm modele bir şey öğretiyor. Burada işe yaradığında onu bir sonraki şehre, ardından bir sonrakine taşıyoruz.
Tasarımlarımız, kodumuz ve sensör ölçümlerimiz GitHub üzerinde ücretsiz. Herkes kullanabilir ya da daha iyi hâle getirebilir.
Uydular, kameralar ve 911 aramaları, görülecek kadar büyük bir yangına ihtiyaç duyar. Şehrin kenarındaki bir sensör ise havayı dumanın başladığı yerde okur. İşte nasıl.
Tavanınızdaki alarm yanan ekmeği hiç görmez; duman ona ulaştığında öter. Bu kutu da aynısını dışarıda, çok daha hassas biçimde yapar. Bir sensör duman partiküllerini üç boyutta sayar; ikinci bir çip yangının saldığı gazları, sıcaklığı ve nemi okur. Yangın bunların hepsini birlikte değiştirir, toz yalnızca birini; kartın üzerindeki küçük bir model de ikisini birbirinden ayırır.
Uyarısını uydu üzerinden gönderir ve kendini güneşle şarj eder; böylece telefonun çekmediği, elektrik hattının olmadığı bir yamaçta da çalışır.
Ne kadar hızlı olduğu rüzgâra bağlı: bir yaz öğleden sonrası 500 metre birkaç dakika sürer, orman yangınlarını büyüten rüzgârlarda ise yaklaşık bir dakika. Duman ilerledikçe yayılır ve bir buluta dönüşür. Yangından iki metre uzakta bir kapı genişliğindedir; 500 metre ötede yaklaşık 200 metre genişliğinde bir buluttur. Yani sensörün yangının yanında olması gerekmez, yalnızca bulutun içinde olması yeterlidir. Her 500 metrede bir sensör olduğunda duman önce en yakınına ulaşır.
İlk yanan sensör yangının yerini gösterir; sonrakiler onu doğrular.
2003’ten bu yana Central Okanagan’daki en büyük 15 yangını, Kelowna Havalimanı kayıtlarından alınan tipik bir yaz öğleden sonrası rüzgârıyla ve her 500 metrede bir sensörle modelimizde yeniden canlandırdık. Bunların on biri, sensörlerin duracağı çalışma alanımızın içinde başladı.3
Bir örnek: Smith Creek yangını 2014’te saat 13.20’de bir çim yangını olarak ihbar edildi ve acil durum merkezi açıldığında yaklaşık 2 hektara (yaklaşık 75 tenis kortu) ulaşmıştı4. Modelde en yakın sensör onu dört buçuk dakikada, henüz bir tenis kortundan küçükken görecekti.
43 kişi Supporter oldu bile. Eklenen her isim bunu bir harekete dönüştürüyor.